Πριν από πολλά χρόνια, έτυχα στους διαδρόμους του Τρίτου Προγράμματος. Κι έτυχε να είναι την ώρα που ο Γιάννης Άννινος, σπουδαίος γνώστης του μοντέρνου ρεπερτορίου, ηχογραφούσε την εκπομπή του. Από το στούντιο λοιπόν, ερχόταν ο ήχος ενός πολύ όμορφου πιανιστικού έργου. Ακουγόταν σαν Scriabin, μπολιασμένος με μια ιδέα από την ονειρικότητα του Berg. Θυμάμαι το μακαρίτη το Γιώργο τον Τσαγκάρη, να έχει μόλις αναλάβει τη διεύθυνση του Τρίτου, να συναντά τον παραγωγό και να του λέει «τι ωραία πιάνα μας έβαλες σήμερα;». Η απορία λύθηκε μετά από λίγο, όταν ο Άννινος έκανε την εκφώνηση: ήταν μια σονάτα για πιάνο του Αλεξάντρ Μοσόλοφ.

Τι ήταν να το μάθω, ακολούθησαν αγωνιώδεις έρευνες στο Φιλοδίσκ (που ήταν ακόμα ανοιχτό) και στο Νεοδίσκ (λίγο αργότερα) οι οποίες όμως δεν καρποφόρησαν. Τα χρόνια πέρασαν, έψαχνα και στο ίντερνετ, τις σονάτες του Μοσσόλοφ δεν τις έβρισκα πουθενά.

Την περασμένη εβδομάδα άρχισα και πάλι να ψάχνω για τις σονάτες αυτές. Και κει που ερευνούσα για το συνθέτη, πέφτω πάνω σε αυτό το διαμαντάκι.

«Συμφωνία των μηχανών» ή «Χαλυβουργία». Zavod στο πρωτότυπο. Οι πληροφορίες για το έργο διίστανται. Άλλοι λένε πως είναι αυτόνομο έργο, άλλοι λένε πως είναι απόσπασμα από ένα μπαλέτο. Υπάρχει κι ο συγκερασμός της άποψης, πως ήταν αυτόνομο έργο, αλλά πως αργότερα εντάχθηκε, μαζί με άλλα, για να αποτελέσουν όλα μαζί ένα μικρό μπαλέτο.

Όπως κι αν είναι, είμαι πολύ χαρούμενος που βρήκα αυτό το μικρό αριστούργημα από το άγνωστο ρεύμα του ρωσικού φουτουρισμού. Ένα άνθος που προέκυψε μαζί με τη Σοβιετική Επανάσταση αλλά έσβησε πολύ γρήγορα, μαζί με τις ελπίδες που η επανάσταση αυτή είχε αρχικά φέρει.

Και, αλίμονο, ο ίδιος ο Μοσσόλοφ, κυνηγήθηκε από τη διαβόητη ένωση των προλεταρίων μουσικών και κατέληξε κάποια στιγμή στη Σιβηρία, επιμένοντας στο μουσικό του στυλ.

Τουλάχιστον, βρήκα επιτέλους τις σονάτες του. Και περιμένω ανυπόμονα να μου έρθουν!

Γιάννης Χρήστου

9/1/1926 – 9/1/1970

http://www.janichristou.org/

Jani Christou @ MySpace

DE PROFUNDIS

Los cien enamorados
duermen para siempre
bajo la tierra seca.
Andalucía tiene
largos caminos rojos.
Córdoba, olivos verdes
donde poner cien cruces,
que los recuerden.
Los cien enamorados
duermen para siempre.

Federico Garcia Lorca