Στην παιδική μου ηλικία, με τρελαίνανε τα συνθεσάιζερ. Υπήρχε ένα μουσικό όργανο το οποίο μπορούσε, όχι μόνο να μιμηθεί όλα τα υπόλοιπα μουσικά όργανα, αλλά να φτιάξει και καινούργιους, πρωτάκουστους ήχους. Πόσο συναρπαστικό μου φαινόταν πως, τώρα, για πρώτη φορά, ένας μουσικός μπορούσε να φανταστεί έναν ήχο και να τον κάνει να ακουστεί! Περιττό να πω λοιπόν πως ο ήρωάς μου στη σειρά Fame ήταν ο Martelli - φευ! μιλάμε για τη δεκαετία του 80.

Φυσικά το τραγούδι δεν έχει καμμία σχέση με όλα αυτά. Ευτυχώς όμως, τότε δεν ήξερα αγγλικά. Κι έτσι μου έμεινε το ταξίδι.

Υπήρχαν ροκάδες το Μεσαίωνα;

Ετοίμαζα τούτο το ποστ έχοντας κατά νου κι αυτή τη φορά μια μετάφραση των στίχων. Αλλά έπεσα σε σημαντικά στοιχεία που δε γίνεται να μην τα εκθέσω.

Τα Carmina Burana λοιπόν, είναι τραγούδια που βρέθηκαν σε ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο το οποίο βρέθηκε στο αβαείο των Βενεδικτίνων του Beuern(στις Βαυαρικές Άλπεις, 30 μίλια κάτω από το Μόναχο) εξ ου και Carmina (τραγούδια) Burana (της Beuern). Η συλλογή αυτή σώζει σημαντικά κομμάτια της μεσαιωνικής ποίησης κι ο Carl Orff μελοποίησε κάποια από αυτά. Τα τραγούδια που διάλεξε, μας δίνουν μια εικόνα του Μεσαίωνα πολύ διαφορετική από αυτήν που πιστεύουμε. Με ανθρώπους ζωηρούς που, είτε χαίρονται με την άνοιξη, είτε τα πίνουν στην ταβέρνα, είτε τραγουδάνε - αρκετά τολμηρά - για τον Έρωτα.

Αλλά το Estuans Interius ξεχωρίζει. Είναι μια δήλωση παρρησίας ενός ανθρώπου ο οποίος επιλέγει να μείνει έξω από την πεπατημένη. Και στέκει θαραλλέα στην επιλογή του. Η λατινική γλώσσα, μια γλώσσα που στο μυαλό μας έχει ταυτιστεί με σκονισμένα συγγράμματα και γηραιούς καθηγητές, εδώ παίρνει κυριολεκτικά φωτιά, γίνεται παθιασμένη, ρέει μέσα της αίμα. Περιφρονεί όλες τις αξίες που οι σύγχρονοί του θεωρούν «καλές». Αλλά μην ξεγελιέστε από τις λέξεις. Δείτε βαθύτερα. Το πιο προκλητικό στους στίχους αυτούς, είναι που ο ποιητής, μας αφήνει να καταλάβουμε πως ο ίδιος είναι κάτοχος ενός άλλου είδους σοφίας. Πιο βαθιάς από αυτήν που εξαίρεται δημόσια. Κι αυτό θα πρέπει να ακουγόταν πολύ «βαρειά» στα μεσαιωνικά αυτιά.

Δείτε τη γλώσσα. Τα λατινικά που στο μυαλό μας έχουν ταυτιστεί με σκονισμένα συγγράμματα και γηραιούς καθηγητές, εδώ παίρνουν φωτιά, παθιάζονται, ρέει μέσα τους αίμα ζεστό ενός νέου ανθρώπου.

Ενός ανθρώπου που, ψάχνοντας, βρήκα στοιχεία γι’ αυτόν. Έμεινε γνωστός με το όνομα «Αρχιποιητής» κι έζησε το 12ο αιώνα. Στη ζωή του, έγινε διάσημος για τους βλάσφημους, ελευθερόστομους στίχους του, από τους οποίους μας σώζονται σήμερα δέκα ποιήματα.

Ο Αρχιποιητής δεν ήταν μόνος του. Οι στίχοι αυτοί θεωρούνται ως οι αντιπροσωπευτικότεροι του Ordo Vagorum, του Τάγματος των Πλάνητων. Διαννοούμενοι οι οποίοι γυρνούσαν σε όλη την Ευρώπη, από πόλη σε πόλη, χωρίς μόνιμη κατοικία, προσπαθώντας να ικανοποιήσουν τις πνευματικές τους ανησυχίες. Οι τελευταίες ήταν και το στοιχείο που τους διαφοροποιούσε από τη μάζα των χωρικών - ο όρος rustici στα Carmina Burana χρησιμοποιείται υποτιμητικά.

Αυτό εδώ είναι το δέκατο από τα σωζόμενα ποιήματα του Αρχιποιητή κι έχει τη μορφή της εξομολόγησης προς τον άνθρωπο που τον προσέλαβε, τον επίσκοπο της Κολωνίας. Ο Orff μελοποίησε μόνο τις 5 πρώτες στροφές (τις οποίες και παραθέτω) αλλά οι περίεργοι μπορούν να βρουν ολόκληρο το ποίημα στα λατινικά και σε αγγλική μετάφραση.

Προκαλεί εντύπωση το κλείσιμο στην ολοκληρωμένη γραφή: ο Αρχιποιητής, δηλώνει την ειλικρινή του μεταμέλεια και ζητά από τον επίσκοπο να τον συγχωρέσει για την προηγούμενη αμαρτωλή του ζωή και την πίστη του στην αρχαία θρησκεία, διαβεβαιώνοντας πως η ψυχή του επιθυμεί να πάρει το σωστό δρόμο.

Να λέει αλήθεια; Μήπως πρόκειται για ακόμα πιο χοντρό δούλεμα; Δε θα μάθουμε ποτέ. Η φωνή όμως του αρχιποιητή στις πρώτες στροφές, έχει παραμείνει σαν ένα αιώνιο μανιφέστο, το παλαιότερο κείμενο που ξέρω να υμνεί το τρίπτυχο «sex ‘n’ drugs ‘n’ rock ‘n’ roll». Ένας επαναστατημένος νέος, ηλικίας άνω των 800 ετών.

Από τον Fischer-Diskau, μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Ημερολόγιο αιθεροναύτου Jean-Lyc.
Ημέρα 20070922

Η χτεσινή μέρα σημαδεύτηκε από τον εγκλωβισμό μου σε ένα απωθητικό σι μπεμόλ. Αποδεσμεύτηκα, βάζοντας πλώρη αργά για το Ε της Λύρας. Μόλις έφτασα παρακολούθησα τους πλανήτες να μαζεύονται γύρω από το άστρο, αρνούμενοι να εκτελέσουν τον περιστροφικό χορό.

Συναντήθηκα με άλλους αιθεροναύτες. Μαζί τους, κάναμε ένα ταξίδι στο Παρίσιο Νεφέλωμα. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης κοσμικής παραξενότητας ανέβηκε ξαφνικά στο 4 κι αφού αποχαιρετιστήκαμε, έκανα τη βουτιά μου στις γαλαζοπράσινες αύρες του νεφελώματος.

Είναι ωραία εδώ. Νομίζω πως θα κάτσω λίγο.